No Country for Old Men (2007): มหากาพย์นีโอ-เวสเทิร์น ระทึกขวัญระดับขึ้นหิ้ง และภาพจำของความรุนแรงที่ไร้ความปรานี
ในปี 2007 โลกภาพยนตร์ได้จารึกชื่อของสองผู้กำกับพี่น้อง Joel และ Ethan Coen (The Coen Brothers) ไว้ในฐานะปรมาจารย์ผู้สร้างสรรค์ผลงานระดับมาสเตอร์พีซอย่าง “No Country for Old Men” หรือชื่อไทย “ล่าคนดุในเมืองเดือด” ภาพยนตร์ที่ดัดแปลงมาจากนวนิยายชื่อเดียวกันของ Cormac McCarthy ซึ่งสามารถกวาดรางวัลออสการ์ไปถึง 4 สาขารวมถึงภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ในฐานะนักวิจารณ์ภาพยนตร์อาวุโส ผมขอจำกัดความเรื่องนี้ว่าเป็น “A Cold, Brutal, and Masterfully Crafted Psychological Thriller that Redefines the American Crime Genre” หนังเรื่องนี้ไม่ได้พึ่งพาดนตรีประกอบคอยบิวต์อารมณ์ และหลีกเลี่ยงสูตรสำเร็จของหนังแอ็กชันฮอลลีวูดทั่วไป ทว่าเลือกที่จะบีบคั้นหัวใจผู้ชมด้วยความเงียบ บรรยากาศทุ่งหญ้าเท็กซัสอันแห้งแล้ง และความโหดเหี้ยมที่ไร้ความปรานีของตัวร้ายระดับตำนาน นี่คือ Deep Recommendation สำหรับผู้ที่ชื่นชอบภาพยนตร์สืบสวนระทึกขวัญเชิงปรัชญา งานภาพระดับกวี และความกดดันขั้นสุดที่ตรึงคนดูได้ทุกวินาที
เรื่องย่อฉบับเข้มข้น: เงินเปื้อนเลือดกลางทะเลทราย และการไล่ล่าที่ไม่มีวันจบสิ้น
เรื่องราวเซตฉากหลังในปี พ.ศ. 2523 ณ ชายแดนรัฐเท็กซัสและเม็กซิโก จุดเริ่มต้นของฝันร้ายเกิดขึ้นเมื่อ “ลูเวลลิน มอส” (รับบทโดย จอช โบรลิน) ช่างเชื่อมและอดีตทหารผ่านศึกสงครามเวียดนาม ได้ออกไปล่าสัตว์กลางทะเลทราย แต่กลับไปพบกับ “ซากการนองเลือด” ของแก๊งค้ายาเสพติดที่ดวลปืนกันจนตายเกือบหมด ท่ามกลางศพและรถกระบะ มอสได้ค้นพบกระเป๋าบรรจุเงินสดจำนวน 2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ความโลภชั่ววูบทำให้เขาตัดสินใจหยิบกระเป๋าเงินนั้นกลับบ้าน โดยไม่รู้เลยว่ามันคือตั๋วเดินทางเที่ยวเดียวลงสู่นรก
การขโมยเงินของมาเฟียทำให้นายจ้างผู้อยู่เบื้องหลังส่ง “แอนตัน ชิเกอร์” (รับบทโดย ฮาเวียร์ บาร์เด็ม) เพชฌฆาตรับจ้างผู้มีบุคลิกเยือกเย็น ทรงผมสุดแปลก และพกถังถังแก๊สฆ่าโคเป็นอาวุธคู่ใจ ออกมาตามล่าทวงเงินคืน ชิเกอร์เปรียบเสมือนปีศาจที่ไร้ความรู้สึก เขามีหลักการฆ่าคนตามดวงด้วยการ “โยนเหรียญหัว-ก้อย” มอสต้องใช้ทักษะการเอาตัวรอดทั้งหมดที่มีเพื่อหนีการไล่ล่าที่ฉลาดและโหดเหี้ยมนี้ โดยมี “เอ็ด ทอม เบลล์” (รับบทโดย ทอมมี่ ลี โจนส์) นายอำเภอวัยแก่ใกล้เกษียณ คอยตามสืบและพยายามจะช่วยชีวิตมอส ทว่าเขากลับต้องเผชิญหน้ากับความจริงที่ว่า โลกยุคใหม่นี้เต็มไปด้วยความรุนแรงที่ป่าเถื่อนเกินกว่าที่คนรุ่นเก่าอย่างเขาจะเข้าใจ
ทำไม No Country for Old Men (2007) ถึงเป็นภาพยนตร์ระทึกขวัญระดับขึ้นหิ้งตลอดกาล?
- แอนตัน ชิเกอร์ กับฐานะหนึ่งในตัวร้ายที่น่ากลัวที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์: การแสดงของ ฮาเวียร์ บาร์เด็ม (ซึ่งส่งให้เขาคว้าออสการ์นักแสดงสมทบชาย) คือความสมบูรณ์แบบ ชิเกอร์ไม่ได้เป็นฆาตกรที่ตะโกนโวยวายหรือแสดงความบ้าคลั่ง แต่สายตาที่ว่างเปล่า น้ำเสียงนิ่งๆ และความเด็ดขาดในการลงมือ ทำให้ทุกฉากที่เขาปรากฏตัวสร้างความหวาดผวาและความกดดันให้觀眾ได้อย่างมหาศาล
- การใช้ความเงียบเป็นดนตรีประกอบ (The Power of Silence): หนังเรื่องนี้เกือบจะไม่มีดนตรีประกอบเลย (Score) พี่น้องโคเอนใชเสียงของธรรมชาติ เสียงฝีเท้า เสียงลมในทะเลทราย และเสียงเลื่อนของปืน มาเป็นเครื่องมือในการสร้างความตื่นเต้น ขัดเกลาให้บรรยากาศของภาพยนตร์มีความสัจนิยม (Realism) ดิบสยอง และน่าติดตามอย่างยิ่ง
- แก่นเรื่องเชิงปรัชญาและการล่มสลายของยุคสมัย: ชื่อเรื่อง “No Country for Old Men” (ไม่มีแผ่นดินสำหรับคนแก่) สะท้อนผ่านตัวนายอำเภอเบลล์ ที่มองดูความรุนแรงของโลกยุคใหม่ที่เกิดขึ้นอย่างไร้เหตุผลและไร้ศีลธรรม หนังตั้งคำถามกับระบบความยุติธรรมและชะตากรรมของมนุษย์ว่า บางครั้งความตายและโชคชะตาก็ไม่ได้เลือกคนดีหรือคนเลว แต่มันเกิดขึ้นอย่างสุ่มๆ เหมือนกับการโยนเหรียญของชิเกอร์
“ล่าคนดุในเมืองเดือด คือบทเรียนอันเยือกเย็นของชีวิต… มันบอกเราว่าเมื่อมนุษย์ก้าวข้ามเส้นแห่งความโลภและหยิบจับสิ่งที่ไม่ใช่ของตน โลกใบนี้พร้อมจะส่งปีศาจร้ายมาทวงคืน และในสงครามแห่งความป่าเถื่อนนั้น ศีลธรรมหรือประสบการณ์ของคนรุ่นเก่าก็ไม่อาจปกป้องเราจากอนาคตอันโหดร้ายได้เลย”
